Opslagrecord ondergrondse waterberging op Texel
Auteur:
Na 4 jaar testen en doorontwikkelen is binnen het project Zoete Toekomst Texel een belangrijke mijlpaal bereikt. In de ondergrondse waterberging aan de Hoofdweg is afgelopen winter zoveel zoetwater opgeslagen dat de deelnemende akkerbouwers dit teeltseizoen voor een groot aantal van hun percelen over voldoende water kunnen beschikken. Daarnaast sluit nu ook een derde ondernemer aan bij het gebruik van de zoetwaterbel. Met een zelfrijdende beregeningsboom kan het opgeslagen water voor het eerst op deze manier worden ingezet op Texel.
Tussen september 2025 en april 2026 is ruim 32.000 m³ water opgeslagen in de ondergrondse waterberging. Dat is een record: ongeveer 60 procent meer dan in voorgaande jaren, toen gemiddeld circa 20.000 m³ werd opgeslagen. De verbeteringen aan de zuivering hebben daarbij hun waarde bewezen. De installatie draaide stabiel en het water voldeed aan de gestelde kwaliteitseisen.
Van proef naar praktijk
In overleg met de leden van de Zoetwatercoöperatie Hoofdweg is besloten om dit teeltseizoen 18.000 m³ water beschikbaar te stellen voor irrigatie. Daarmee wordt bijna 60 procent van het opgeslagen water teruggewonnen. Het water wordt verdeeld tussen de leden van de coöperatie en de externe ondernemer en ingezet op ongeveer 30 hectare landbouwgrond. Een deel gaat naar pootgoed met druppelirrigatie, een ander deel naar andere teelten en irrigatietechnieken.
Gemiddeld komt daarmee ongeveer 60 millimeter water per hectare beschikbaar. Dat geeft de gewassen een stevige basis in een periode waarin droogte en verzilting steeds grotere uitdagingen vormen voor de landbouw. Voor de betrokken ondernemers betekent dit dat zij voor hun zoetwaterbehoefte niet langer afhankelijk zijn van externe bronnen. Daarmee is de stap gezet van experiment naar praktische toepassing.
Derde ondernemer sluit aan
Het succesvolle opslagseizoen zorgt ook voor nieuwe vormen van samenwerking. Naast de twee ondernemers die vanaf het begin betrokken zijn bij de Zoetwatercoöperatie Hoofdweg, maakt nu ook een derde ondernemer gebruik van de zoetwaterbel. Deze ondernemer pacht een perceel van één van de leden en kan dit perceel nu irrigeren met ondergronds opgeslagen zoetwater.
De eerste beregeningsboom op Texel
De drie ondernemers hebben gezamenlijk geïnvesteerd in een zelfrijdende beregeningsboom. Daarmee wordt op Texel voor het eerst op deze manier geïrrigeerd met water uit een ondergrondse zoetwaterberging. Om voldoende water snel te kunnen aanvoeren, wordt een afgedamd deel van een sloot eerst gevuld vanuit de ondergrondse waterberging. Deze sloot dient vervolgens als tijdelijke waterbuffer voor de beregeningsboom. Voor deze werkwijze heeft de Zoetwatercoöperatie Hoofdweg een omgevingsvergunning aangevraagd en gekregen van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.
Nieuwe kansen voor de landbouw
De resultaten laten zien dat ondergrondse waterberging ook in de zoute ondergrond van Texel perspectief biedt. Door zoetwater in natte periodes op te slaan en in droge periodes opnieuw te gebruiken, ontstaat meer zekerheid voor de teelt. Tegelijkertijd stimuleert het systeem samenwerking tussen ondernemers, omdat opslag, verdeling en gebruik van water gezamenlijk worden georganiseerd.